آب سرد، گرم یا ولرم؟ جواب برای صبح، غذا، ورزش و گلودرد فرق دارد!
شاید فکر کنید آب، آب است و فقط باید آن را بنوشیم؛ اما دمای آن میتواند روی میزان راحتی بدن، بهویژه هنگام ورزش، گرما، سرما یا گلودرد، تأثیر بگذارد. با این حال، برخلاف بسیاری از توصیههای فضای مجازی، شواهد علمی نشان نمیدهد که یک دمای خاص برای همه افراد و در تمام ساعات روز بهترین باشد. مهمتر از دمای آب، کافی بودن میزان مایعات دریافتی بدن است.
آب سرد؛ انتخاب مناسب برای گرما و بعد از فعالیت
وقتی هوا گرم است یا بدن بهدلیل ورزش و فعالیت زیاد عرق کرده، آب خنک میتواند انتخاب خوبی باشد. بررسیهای موجود نشان میدهد افراد فعال معمولاً آب خنک را راحتتر مینوشند و این آب میتواند به خنک شدن بدن کمک کند.
بنابراین در شرایطی مثل این موارد، آب خنک گزینه مناسبی است:
- بعد از پیادهروی یا ورزش
- در هوای گرم و مرطوب
- هنگام فعالیت بدنی و تعریق
- زمانی که احساس تشنگی و گرمای بدن دارید
البته لازم نیست آب را آنقدر سرد کنید که هر جرعه آن تبدیل به یک «چالش دنداندرد» شود! اگر آب خیلی سرد برایتان ناخوشایند است، آب خنک یا معمولی هم برای تأمین آب بدن مناسب است.
آب ولرم؛ انتخابی راحت برای مصرف روزمره
آب ولرم برای بسیاری از افراد نوشیدنی راحتتری است و میتوان آن را در طول روز، همراه غذا یا بین وعدهها مصرف کرد. نکته مهم این است که شواهد قوی وجود ندارد که آب ولرم بهخودیخود خاصیت ویژهای برای چربیسوزی، سمزدایی یا افزایش چشمگیر متابولیسم داشته باشد.
آب بهطور کلی در فرایند گوارش نقش دارد و نوشیدن آن همراه یا بعد از غذا نیز باعث «رقیق شدن اسید معده و خراب شدن هضم» نمیشود. آب حتی به نرم شدن مدفوع و پیشگیری از یبوست کمک میکند.
پس اگر آب ولرم را راحتتر مینوشید، میتواند گزینهای ساده و مناسب برای تأمین مایعات روزانه باشد.
آب گرم؛ چه زمانی بیشتر به کار میآید؟
آب گرم یا نوشیدنیهای گرم بیشتر زمانی میتوانند احساس راحتی ایجاد کنند که گلودرد، گرفتگی بینی یا علائم سرماخوردگی دارید. مایعات گرم میتوانند گلو را تسکین دهند و به باز شدن گرفتگی بینی کمک کنند.
با این حال، نباید این موضوع را با یک درمان قطعی اشتباه گرفت. آب گرم سرماخوردگی را درمان نمیکند؛ بیشتر باعث میشود فرد در دوره بیماری احساس راحتی بیشتری داشته باشد.
آب گرم ممکن است برای افرادی که با نوشیدن آب معمولی یا سرد راحت نیستند نیز انتخاب خوبی باشد، چون در نهایت مهم این است که فرد بتواند مایعات کافی دریافت کند.
صبح که از خواب بیدار میشویم، آب سرد یا ولرم؟
یکی از توصیههای رایج این است که صبح حتماً باید آب گرم یا ولرم بنوشیم. اما شواهد فعلی نشان نمیدهد که بدن در ابتدای صبح بهطور ویژه به آب گرم نیاز داشته باشد.
بعد از چند ساعت خواب، بدن همچنان از طریق تنفس و پوست مقداری آب از دست میدهد. بنابراین نوشیدن آب پس از بیدار شدن میتواند به تأمین مایعات کمک کند؛ اما دمای آب در اینجا اهمیت کمتری از خودِ نوشیدن آب دارد.
یعنی اگر آب خنک را بیشتر دوست دارید، لازم نیست فقط به خاطر توصیههای فضای مجازی سراغ لیوان آب گرم بروید!
آیا آب سرد بعد از غذا ضرر دارد؟
یکی از باورهای رایج این است که آب سرد بعد از غذا باعث اختلال در هضم میشود. شواهد موجود چنین نتیجهای را تأیید نمیکند.
مایوکلینیک میگوید نوشیدن آب هنگام غذا یا بعد از آن بهطور معمول باعث مشکل در هضم نمیشود و آب حتی در فرایند گوارش نقش دارد.
بنابراین برای بیشتر افراد سالم، اجباری برای فاصله انداختن بین نوشیدن آب و غذا وجود ندارد؛ مگر اینکه خود فرد متوجه شود نوشیدن مقدار زیادی آب همراه غذا باعث احساس ناراحتی یا پری معده در او میشود.
هنگام ورزش، آب سرد بهتر است یا ولرم؟
در زمان ورزش، مهمترین مسئله جلوگیری از کمآبی بدن است. آب خنک میتواند برای بسیاری از افراد انتخاب مطلوبی باشد، بهخصوص در هوای گرم، زیرا به خنک شدن بدن کمک میکند.
برای فعالیت ورزشی نیز میزان نیاز به آب به شدت فعالیت، مدت ورزش، اندازه بدن و شرایط آبوهوایی بستگی دارد. توصیههای پزشکی بر تأمین مایعات قبل، حین و بعد از ورزش تأکید دارند.
اگر ورزش طولانی یا سنگین باشد و تعریق زیادی رخ دهد، در برخی شرایط نوشیدنی حاوی الکترولیت نیز میتواند مطرح باشد؛ اما برای بسیاری از فعالیتهای معمول، آب گزینه اصلی برای تأمین مایعات است.
وقتی گلودرد داریم، آب گرم یا سرد؟
برای گلودرد و علائم سرماخوردگی، نوشیدنیهای گرم مانند آب گرم، آبلیمو گرم یا چای میتوانند احساس آرامش بیشتری در گلو ایجاد کنند. مایعات همچنین به جلوگیری از کمآبی کمک میکنند.
اما اگر فردی با نوشیدنی سرد احساس بهتری دارد، دلیلی وجود ندارد که صرفاً به خاطر یک قانون عمومی مجبور به نوشیدن آب گرم شود. در این شرایط تحمل و راحتی فرد اهمیت زیادی دارد.
چه کسانی باید درباره میزان مصرف آب احتیاط کنند؟
یک نکته مهم این است که «هرچه آب بیشتر، بهتر» هم قانون درستی نیست. نیاز بدن به مایعات به عواملی مانند سن، میزان فعالیت، وضعیت سلامت، محل زندگی و آبوهوا بستگی دارد.
افرادی که بیماریهای خاص، بهویژه برخی بیماریهای قلب، کلیه یا کبد دارند، ممکن است نیاز به محدود کردن میزان مایعات داشته باشند و باید مقدار مناسب را با پزشک یا تیم درمانی خود مشخص کنند.
همچنین نوشیدن حجم بسیار زیاد آب در مدت کوتاه، بهخصوص هنگام ورزش، میتواند در شرایط خاص باعث کاهش بیش از حد سدیم خون شود؛ بنابراین در فعالیتهای ورزشی طولانی، توجه به تشنگی و شرایط بدن اهمیت دارد.
پس بالاخره آب سرد، گرم یا ولرم؟
اگر بخواهیم همه ماجرا را ساده کنیم، میتوان اینطور گفت:
| موقعیت | انتخاب مناسب |
|---|---|
| هوای گرم و تعریق زیاد | آب خنک |
| ورزش و فعالیت بدنی | آب خنک یا دمایی که نوشیدن آن راحت باشد |
| مصرف روزمره | آب ولرم، خنک یا معمولی؛ بر اساس ترجیح شخصی |
| صبح بعد از بیدار شدن | هر دمایی که نوشیدن آن برایتان راحت است |
| همراه یا بعد از غذا | آب با دمای دلخواه |
| گلودرد و سرماخوردگی | آب و مایعات گرم برای تسکین علائم |
| هوای سرد | آب با دمایی که نوشیدن آن راحت باشد |
یک نکته مهمتر از دمای آب
در نهایت، بدن بیشتر از اینکه نگران «سرد یا گرم بودن آب» باشد، به دریافت مایعات کافی نیاز دارد. میزان نیاز روزانه برای همه یکسان نیست و به فعالیت، آبوهوا، سن و وضعیت سلامت بستگی دارد. نوشیدن آب در زمان تشنگی، همراه وعدههای غذایی و اطراف زمان ورزش میتواند به تأمین نیاز بدن کمک کند.
پس اگر کسی میگوید «فقط آب گرم بنوش!» یا «آب سرد برای بدن مضر است»، بهتر است کمی با احتیاط به این توصیه نگاه کنیم. برای بیشتر افراد سالم، انتخاب دمای آب بیشتر مسئله ترجیح شخصی و شرایط محیطی است، نه یک قانون ثابت پزشکی.
حتی سادهترین نتیجه این است: آبی که با دمای مناسبتری میتوانید آن را بنوشید و باعث میشود در طول روز آب کافی دریافت کنید، معمولاً انتخاب خوبی است.
