قبل از گذاشتن غذای داغ در یخچال این نکته مهم را بدانید!
بسیاری از ما عادت داریم بعد از پخت غذا، قابلمه را چند ساعت روی اجاق یا کابینت آشپزخانه بگذاریم تا کاملاً خنک شود و بعد آن را داخل یخچال قرار دهیم. اما برخلاف این باور قدیمی، صبر کردن بیش از حد برای سرد شدن غذا می‌تواند خطر رشد باکتری‌ها و مسمومیت غذایی را افزایش دهد. پس بهترین روش نگهداری غذای باقی‌مانده چیست؟
چرا نباید غذای پخته‌شده را ساعت‌ها بیرون از یخچال بگذاریم؟
یکی از اشتباهات رایج در نگهداری مواد غذایی، رها کردن غذای پخته‌شده در دمای محیط تا زمان خنک شدن کامل آن است. تصور عمومی این است که ورود غذای داغ به یخچال باعث خراب شدن دستگاه یا فاسد شدن سایر مواد غذایی می‌شود؛ اما خطر اصلی، ماندن طولانی غذا در دمای نامناسب است.
غذاهای پخته‌شده، به‌خصوص انواع خورش، برنج، سوپ و غذاهای گوشتی، اگر برای مدت طولانی در دمای محیط بمانند، می‌توانند به محیط مناسبی برای رشد میکروب‌های بیماری‌زا تبدیل شوند.
منطقه خطر دمایی غذا چیست؟
بازه دمایی حدود ۴ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد را منطقه خطر رشد باکتری‌ها می‌نامند. در این محدوده، بسیاری از باکتری‌ها می‌توانند به‌سرعت تکثیر شوند و احتمال مسمومیت غذایی را افزایش دهند.
طبق توصیه‌های ایمنی مواد غذایی:
-
غذای پخته‌شده نباید بیشتر از ۲ ساعت در دمای محیط باقی بماند.
-
اگر دمای محیط بیشتر از ۳۲ درجه سانتی‌گراد باشد، این زمان به یک ساعت کاهش پیدا می‌کند.
-
برای نگهداری طولانی‌تر، غذا باید هرچه سریع‌تر در یخچال قرار بگیرد.
نکته مهم این است که گرم کردن دوباره غذا همیشه خطر را برطرف نمی‌کند؛ زیرا بعضی باکتری‌ها می‌توانند سمومی تولید کنند که در برابر حرارت مقاوم هستند.
آیا گذاشتن غذای داغ در یخچال باعث خراب شدن دستگاه می‌شود؟
یکی از دلایل اصلی که باعث می‌شود افراد غذای گرم را بیرون از یخچال نگه دارند، نگرانی از آسیب دیدن موتور و کمپرسور دستگاه است.
اما متخصصان ایمنی مواد غذایی تأکید می‌کنند که یخچال‌های امروزی برای نگهداری مواد غذایی در شرایط مختلف طراحی شده‌اند و قرار دادن مقدار متعارفی غذای گرم در آن‌ها مشکلی ایجاد نمی‌کند.
البته بهتر است به جای قرار دادن یک قابلمه بزرگ و بسیار داغ، غذا را به چند ظرف کوچک تقسیم کنید تا سریع‌تر خنک شود و دمای یخچال نیز کمتر تحت تأثیر قرار بگیرد.
بهترین روش برای خنک کردن و نگهداری غذای گرم چیست؟
برای اینکه غذای باقی‌مانده هم سالم بماند و هم کیفیت و طعم خود را حفظ کند، این روش‌ها را به کار بگیرید:
-
غذا را در ظرف‌های کوچک تقسیم کنید: به جای نگهداری یک قابلمه بزرگ خورش یا سوپ، غذا را در چند ظرف کم‌عمق بریزید تا حرارت سریع‌تر خارج شود.
-
در ظرف را ابتدا کمی باز بگذارید: در مراحل اولیه خنک شدن می‌توانید درپوش را به شکل نیمه‌باز قرار دهید تا بخار خارج شود. سپس در ظرف را محکم ببندید.
-
از آب و یخ کمک بگیرید: اگر حجم غذا زیاد است، می‌توانید ظرف آن را داخل یک کاسه آب و یخ قرار دهید و مرتب هم بزنید تا سریع‌تر خنک شود.
-
غذا را هم بزنید: هم زدن سوپ، آش و خورش کمک می‌کند حرارت قسمت‌های مرکزی نیز خارج شود.
-
ظروف را با فاصله در یخچال بچینید: فضای کافی بین ظرف‌ها باقی بگذارید تا هوای سرد بتواند به‌خوبی گردش کند.
دمای مناسب یخچال برای نگهداری غذا چقدر است؟
یکی دیگر از نکات مهم در نگهداری مواد غذایی، تنظیم دمای یخچال است. بهتر است دمای داخل یخچال روی ۴ درجه سانتی‌گراد یا کمتر تنظیم شود.
اگر یخچال بیش از اندازه پر باشد، گردش هوای سرد مختل می‌شود و بعضی مواد غذایی به‌خوبی خنک نمی‌شوند. بنابراین بهتر است ظروف غذا را بدون فشردگی و با فاصله مناسب در قفسه‌ها قرار دهید.
کدام افراد بیشتر در معرض مسمومیت غذایی هستند؟
رعایت اصول نگهداری غذا برای همه اعضای خانواده اهمیت دارد، اما بعضی افراد در برابر عفونت‌های غذایی آسیب‌پذیرتر هستند:
-
کودکان خردسال
-
سالمندان
-
زنان باردار
-
افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند
برای این گروه‌ها، حتی یک اشتباه کوچک در نگهداری غذای پخته‌شده می‌تواند پیامدهای جدی‌تری داشته باشد.
نکات مهم درباره نگهداری غذای باقی‌مانده
-
غذای پخته‌شده را برای خنک شدن کامل ساعت‌ها روی کابینت رها نکنید.
-
برای نگهداری غذا از ظروف تمیز و درب‌دار استفاده کنید.
-
غذای مانده را پیش از مصرف به‌خوبی گرم کنید.
-
غذایی را که بیش از دو ساعت در دمای محیط مانده است، صرفاً با گرم کردن دوباره ایمن فرض نکنید.
-
ظاهر و بوی طبیعی غذا همیشه نشانه سالم بودن آن نیست.
در نهایت؛ غذای گرم را داخل یخچال بگذاریم یا نه؟
پاسخ روشن است؛ لازم نیست منتظر بمانید غذا کاملاً سرد شود. بهتر است غذای پخته‌شده را در ظرف‌های کوچک و کم‌عمق تقسیم کنید و در سریع‌ترین زمان ممکن داخل یخچال قرار دهید. فراموش نکنید که ماندن طولانی غذا در دمای محیط بسیار خطرناک‌تر از قرار دادن مقدار مناسبی غذای گرم در یخچال است.
منبع: روزنامه هفت صبح
