تنش پسماند (RESIDUAL STRESS) تنشی است که پس از حذف عامل ایجاد تنش، در ماده جامد باقی می ماند. تنش های پسماند در هر سازه مکانیکی به دلایل مختلفی می تواند وجود داشته باشد. این عوامل می تواند تغییر شکل پلاستیک، تغییرات دمایی در ماده و یا تغییر در ساختار آن (تغییر فاز) باشد. تنش پسماند در واقع تنشی است که پس از زدوده شدن تنش اعمالی به یک جسم جامد، در آن باقی میماند. تنش پسماند میتواند سودده یا زیانبار باشد. برای نمونه، لیزر باعث ایجاد تنش پسماند فشاری در قطعههای فلزی مانند تیغهٔ موتور توربین میشود.
تنش پسماند می تواند ناشی از سازوکارهای گوناگون مانند تغییر شکلهای ناکشسان، گرادیان دما یا تغییرات سازهای باشد. برای نمونه، گرمای ناشی از جوش ممکن است باعث انبساط موضعی شود. پس از پایان جوشکاری، ممکن است بخشی از بخشها با سرعت بیشتری سرد شوند و انقباض بیشتری پیدا کنند. این پدیده منجر به ایجاد تنش پسماند محلی میشود. این عوامل در فرآیندهای ساخت، رایج ترین پارامترهای ایجاد تنش پسماند هستند. تقریبا همه فرآیندهای ساخت مانند ریخته گری، جوشکاری، ماشینکاری، قالب زنی، تغییر شکل پلاستیک در طول خمش و نورد باعث ایجاد تنش پسماند در جسم تولید شده می شوند.
نمودار مقایسهای روشهای اندازهگیری تنش پسماند، نشان دهندهٔ مقیاس اندازهگیری، نفوذ و سطح خرابی قطعهٔ اندازهگیری شده.
قرار دادن یک ماده تحت تنش پسماند فشاری، باعث جلوگیری از گسیختگی ترد (ترد شکنی) میشود. زیرا ترکهای اولیه تحت تنش فشاری ایجاد شدهاند. برای ایجاد گسیختگی ترد بر اثر توسعهٔ ترک، تنش کششی خارجی باید بر تنش فشاری پسماند غلبه کند.
چند روش کاربردی برای ایجاد تنش پسماند یکنواخت در یک تیر وجود دارد. برای نمونه، خمش چهار نقطهای با اعمال یک بار بر تیر، باعث افزایش تنش پسماند میشود.
می توان گفت نقش تنش های پسماند در یک جسم به اندازه تنش های مکانیکی مهم است. در حالیکه تنش های ناشی از بارگذاری های خارجی با دقت قابل قبولی قابل اندازه گیری هستند، پیش بینی تنش های پسماند کار آسانی نیست. بنابراین داشتن روشی قابل اعتماد برای اندازه گیری این تنش ها به طور مستقیم به گونه ای که کم ترین آسیب را به سطح برساند، امری مهم است. تاثیرات تنش پسماند وابسته به اهداف طراحی و استفاده سازه ممکن است مطلوب یا نامطلوب باشد. از دیگر تاثیرات مثبت تنش های پسماند در فرآیند Laser Peening است.
در این صفحه تعداد 2998 مقاله تخصصی درباره تنش پسماند که در نشریه های معتبر علمی و پایگاه ساینس دایرکت (Science Direct) منتشر شده، نمایش داده شده است. برخی از این مقالات، پیش تر به زبان فارسی ترجمه شده اند که با مراجعه به هر یک از آنها، می توانید متن کامل مقاله انگلیسی همراه با ترجمه فارسی آن را دریافت فرمایید. در صورتی که مقاله مورد نظر شما هنوز به فارسی ترجمه نشده باشد، مترجمان با تجربه ما آمادگی دارند آن را در اسرع وقت برای شما ترجمه نمایند.
مقالات زیر هنوز به فارسی ترجمه نشده اند. در صورتی که به ترجمه آماده هر یک از مقالات زیر نیاز داشته باشید، می توانید سفارش دهید تا مترجمان با تجربه این مجموعه در اسرع وقت آن را برای شما ترجمه نمایند.