سلولز (Cellulose)ساختار اولیه دیواره سلولی گیاهان را تشکیل میدهد. دستگاه گوارشی انسان قتدر به هضم سلولز نیست و آن را بدون تغییر دفع می کند اما برخی جانوران مثل نشخوارکننده ها و موریانه ها می توانند سلولز را به کمک میکروارگانیسم هایی که در دستگاه گوارش آنها زندگی می کنند، هضم کنند. این میکروارگانیسم ها با آزاد کردن آنزیم هایی به هضم سلولز کمک می کنند.
هر 5 مولکول سلوبیوز با آرایش فضایی مکعبی شکل، بلور سلولز را به وجود می آورند و از مجموعه بلورهای سلولز، رشته ابتدایی یا میسل سلولز تشکیل می شود. مجموعه میسل ها، میکروفیبریل سلولزی را بوجود می آورند که قطری حدود 25 نانومتر دارد. از مجموع 20 میکروفیبریل، ماکروفیبریل سلولزی تشکیل می شود. سلولز همچون نشاسته از اتصال واحدهای تکراری گلوکز ساخته شده است، ولی برخلاف آن، نقش ساختمانی دارد. جانوران گیاه خوار از سلولز موجود در مواد غذایی گیاهی به عنوان منبع انرژی استفاده می کنند، درحالی که بدن ما قادر به استفاده از انرژی سلولز نمی باشد و قسمت اعظم سلولز موجود در مواد غذایی گیاهی که ما می خوریم از بدنمان دفع می شود.
ابعاد سلولز: سلولز از واحدهای دارای قطر 35 آنگستروم تشکیل شده که آنها را رشته های ابتدایی می نامند. این قطر اغلب درست است اما حتمی نیست. مثلا در برخی نمونه ها مثل سلولز جلبک والونی 300 آنگستروم و در ترکیبات موسیلاژی برخی میوه ها تنها 1 آنگستروم است. به این ترتیب تصور حالت همگن برای رشته های ابتدایی سلولز کنار گذاشته شد و اشکال مختلف منظور گردید.
دو عامل در محدودیت ابعاد این واحد ها دخالت دارد: یکی هم سلولزها که همانند پوششی رشد جانبی رشته های سلولزی را محدود می کنند و دیگری آرایش یا سازمان یافتگی حاصل از مجموعه سلولز سنتتازی ( آنزیم تولید کننده سلولز ) غشای سلولی که رشته های اولیه سلولزی را می سازد. سلولز در برابر تیمارهای آنزیمی و شیمیایی پلیمریسازیون مولکول های پیش ساز مولکول های سلولز تشکیل می شود. پس از تشکیل مولکول های سلولز تجمع آنها به صورت بلورهای سلولز و رسیدن به حد میکروفیبرل های سلولزی بر بنای پدیده خود آرایی با برقراری پیوندهای هیدروژنی بین مولکولی است. این تجمع نیاز به آنزیم ندارد.
تجزیه سلولز: تجزیه سلولز به وسیله سلولزها انجام می شود. سلولازها را به دو گروه اگزو سلولازها و آندو سلولازها تقسیم بندی می کنند. اگزوسلولازها قدرت عمل بیشتری دارند و بر انواع مختلف سلولز چه سلولز بلوری و چه سلولز غیر بلوری که در نتیجه زخم یا تخریب بخش های سلولزی بلوری ایجاد می شود اثر می کنند و در مرحله اول خود موجب گسستن پیوندهای بین مولکولی می شوند. آندو سلولازها بر محصول عمل اگزوسلولازها اثر می کنند و موجب گسستن پیوند های درون مولکولی می گردند بنابراین سلولازها اشتراک یا تعاون عمل دارند.
فرم های سلولز و شناسایی آنها:
·α سلولز: این فرم از سلولز در محلول ۱۷٫۵ درصد از هیدروکسید سدیم در ۲۰ درجه سانتیگراد حل نمیشود.
·β سلولز: β - سلولز در این محلول حل شده اما به محض اسیدی کردن محلول ته نشین میشود.
·γ سلولز: در محلول ۱۷٫۵ درصد هیدروکسید سدیم حل میشود اما با اسیدی شدن محلول ته نشین نمیشود.
کاربرد سلولز: سلولز ماده تشکیل دهنده دیواره سلولی گیاهان است. این ترکیب اولین بار در سال 1838 مورد توجه قرار گرفت. در آن سال ها با اعمال تغییراتی در آن مانند نیتروژندار کردن در تولید نیتروسلولز مورد بهره برداری قرار گرفت. سلولز به صورت تقریبا خالص در رشته های پنبه وجود دارد. این رشته ها در تولید نخ و پارچه بافی و تولید پوشاک اهمیت فراوانی دارند.
همچنین الیاف پنبه استرلیزه شده در پزشکی کاربرد زیادی دارد. سلولز به صورت ترکیب با لیگنین و سلولز در تمام مواد گیاهی وجود دارد. سلولز در گذشته در ساخت باروت بدون دود مورد استفاده قرار می گرفت. امروزه از آن برای تولید نیتروسلولز که در ساخت مواد منفجره، پلاستیک سازی، رنگسازی، و. . . کاربرد دارد، استفاده می کنند. سلولز همچنین در آزمایشگاه به عنوان جز عمل کننده فاز جامد در کروماتوگرافی لایه نازک استفاده می شود.
در این صفحه تعداد 3105 مقاله تخصصی درباره سلولز که در نشریه های معتبر علمی و پایگاه ساینس دایرکت (Science Direct) منتشر شده، نمایش داده شده است. برخی از این مقالات، پیش تر به زبان فارسی ترجمه شده اند که با مراجعه به هر یک از آنها، می توانید متن کامل مقاله انگلیسی همراه با ترجمه فارسی آن را دریافت فرمایید. در صورتی که مقاله مورد نظر شما هنوز به فارسی ترجمه نشده باشد، مترجمان با تجربه ما آمادگی دارند آن را در اسرع وقت برای شما ترجمه نمایند.
مقالات زیر هنوز به فارسی ترجمه نشده اند. در صورتی که به ترجمه آماده هر یک از مقالات زیر نیاز داشته باشید، می توانید سفارش دهید تا مترجمان با تجربه این مجموعه در اسرع وقت آن را برای شما ترجمه نمایند.