سویا(به انگلیسی: Soybean) یکی از مهمترین گیاهان روغنی پروتئینی به شمار می رود. بذر سویا بر مبنای وزن خشک به طور متوسط دارای 40درصد پروتئین و 20درصد روغن می باشد. از کنجاله آن به طور گسترده ای برای تعذیه دام و طیور استفاده می شود. استان گلستان با سطح کشت حدود 60 هزار هکتار سویا، مهمترین منطقه کشت این گیاه در ایران می باشد. لذا تولید ارقام جدید که از میزان عملکرد بالایی برخوردار است، احساس می شود. یکی از راه های اصلاح عملکرد گونه های خودگشن مانند سویا، استفاده از روش دورگ گیری و انتخاب در نسل های در حال تفکیک و تولید لاین های خالص می باشد. سویا گیاهی است یکساله دارای ساقه پرشاخه، برگهای آن بیضی، نوک تیز و سبز رنگ می باشد. میوه آن شبیه لوبیا است که در هر غلاف آن سه تا پنج دانه جدا از یکدیگر وجود دارد. رنگ دانه سویا بر حسب انواع مختلف متفاوت است و برنگهای زرد، سفید،سیاه، خاکستری و خالدار دیده می شود.
دانه سویا به بزرگی یک نخود کمی مسطح و گرد است. دانه سیاه سویا بشتر در طب گیاهی مصرف دارد ولی از دانه زرد رنگ آن بیشتر برای روغن گیری استفاده می کنند. سویا بعلت داشتن پروتئین و مواد مغذی در تغذیه انسان بکار می رود.
سویا از چین به نقاط دیگر دنیا راه یافته است و بطور وحشی در آن کشور وجود دارد. سویا در حدود ۳۵۰۰ نوع مختلف دارد که هر کدام آب و هوای مخصوصی را می خواهد. ترکیبات شیمیایی:
سویا از نظر ویتامین های گروه B بسیار غنی است و دارای مقداری ویتامین های C،D،E،K و کمی کاروتن می باشد. همچنین در سویا کلروفیل و آنتی بیوتیکی بنام کاناوالین یافت می شود.
دانشمندان موفق شده اند که از لوبیای سویا یک نوع آنتی بیوتیک ارزان قیمت تهیه کنند که مورومیکس نامیده می شود و باکتریهای مضر روده را از بین می برد.
فعالیتهای به نژادی سویا منجر به تولید ارقام متفاوتی از نظر طول دوره رشد شده است که سبب شده آن را در عرضهای جغرافیایی متفاوت و ار تفاع مختلف از سطح دریا کاشت. با این که سویا گیاهی روز کوتاه است اما بسیاری از ارقام دیگر به طول روز حساسیت ندارند. لوبیا روغنی بر حسب طول روز و در نتیجه زودرسی به ۱۳ گروه شامل ۰۰۰،۰۰،۰،I،II،III،IV، V،VI،VII،VIII، IX و X قرار دارند. ارقام ۰۰۰ و ۰۰ کانولا بی تفاوت به طول روز و بسیار زودرس و گروه X بسیار حساس به طول روز و دیر رس است. گروههای V تا VIII در تیپ رشد محدود قرار دارند و گروههای ۰۰ تا IV رشد نامحدود هستند. در ارقام رشد نامحدود تعداد شاخههای جانبی زیاد بوده و یکنواختگی رسیدگی کمتری از انواع رشد محدود دارند.
به جز طول روز، شدت نور نیز نقش زیادی در رشد و عملکرد سویا دارد به طوری که آزمایشها انجام گرفته نشان میدهد که وجود سایه و کمی شدت نور سبب کاهش عملکرد سویا تا ۴۰ درصد میشود. ارقام کلارک ۶۳، ویلیامز و استیل در گروه رشد نامحدود قرار دارند. در ایران بیشتر از ارقام گروه II مانند هارکو و استیل به عنوان زودرس و ارقام گروه III مانند ویلیامز، کلارک ۶۳ و هابیت به عنوان میان رس و ارقام گروه V مانند لی و هیل به عنوان دیررس استفاده میشود. سویاهای دیررس حساس ترین گیاهان زراعی به طول روز هستند.
لوبیا روغنی گیاهی گرمادوست است این گیاه درجه حرارتهای بالا را حتی بیش از ذرت تحمل میکند البته این بدین معنا نیست که در درجه حرارتهای زیاد عملکرد خوبی خواهد داشت زیرا بسیاری از غلافها در درجه حرارتهای زیاد ریزش میکنند اما بوته زنده میماند و در اثر درجه حرارتهای بسیار زیاد از بین نمیرود هر چند عملکرد مطلوبی هم تولید نمیکند. حداقل دما برای رشد لوبیا روغنی ۱۰ درجه سانتی گراد و دمای ۲- دمای کشنده آن است. دمای بالاتر از ۳۵ درجه در طول دوره رشد برای آن مناسب نیست و بذرهای که در درجه حرارتهای بالا تولید میشوند کیفیت مطلوبی ندارند. سویا حساس به خشکی است و بذر آن در مرحله سبز شدن حساس به آب ایستادگی می باشدالبته سویا حساسیتی به رطوبت نیبی هوا (خشکی هوا) ندارد
خواص داروئی:
۱) سویا مقوی و باد شکن است.
۲) دانه سویا، مدر، تب بر و ضد سم است.
۳) در چین دانه سویا را بعنوان ضد سم مصرف می کنند.
۴) شیر سویا غذای مفیدی برای کودکان است.
۵) نان سویا برای مبتلایان به بیماری قند بسیار مناسب است زیرا اولاً ارزش غذایی زیادی دارد ثانیا مواد نشاسته ای که تبدیل به قند می شود در آن کم است.
۶) دانه های سبز سویا را له کرده و بصورت ضماد در آورید این ضماد برای زخم های آبله و سایر زخم ها مفید است همچنین برای رفع التهاب و قرمزی پای بچه ها که در اثر ادرار بوجود آمده مفید می باشد.
۷) سویا برای مبتلایان به نقرس و رماتیسم و اشخاص ضعیف البنیه بسیار مفید است.
۸) سس سویا برای تحریک اشتها بکار می رود.
۹) سس سویا را برای از بین بردن بوی گوشت بکار می برند.
۱۰) سس سویا را به غذاهایی که تردید دارید سالم باشد بزنید سم آنرا خنثی می کند.
در این صفحه تعداد 1408 مقاله تخصصی درباره سویا که در نشریه های معتبر علمی و پایگاه ساینس دایرکت (Science Direct) منتشر شده، نمایش داده شده است. برخی از این مقالات، پیش تر به زبان فارسی ترجمه شده اند که با مراجعه به هر یک از آنها، می توانید متن کامل مقاله انگلیسی همراه با ترجمه فارسی آن را دریافت فرمایید. در صورتی که مقاله مورد نظر شما هنوز به فارسی ترجمه نشده باشد، مترجمان با تجربه ما آمادگی دارند آن را در اسرع وقت برای شما ترجمه نمایند.
مقالات ISI سویا (ترجمه نشده)
مقالات زیر هنوز به فارسی ترجمه نشده اند. در صورتی که به ترجمه آماده هر یک از مقالات زیر نیاز داشته باشید، می توانید سفارش دهید تا مترجمان با تجربه این مجموعه در اسرع وقت آن را برای شما ترجمه نمایند.
Keywords: سویا; Leaf area index (LAI); Plant area index (PAI); Clumping index; PASTIS-57; PocketLAI; LAISmart; LAI-2200; Digital hemispherical photography (DHP); Maize; Soybean; Sorghum;