بیورآکتور یا رآکتور زیستی(به انگلیسی: Bioreactor) گونه ای از راکتورهای شیمیایی هستند که در آن واکنشهای زیستی شبیهسازی میشوند.
مقیاسهای آزمایشگاهی فرمانتورها و بیوراکتورها دستگاه
یک بیوراکتور میتواند به هر سیستم یا دستگاه مصنوعی ساخته یا مهندسی شده که از یک محیط بیولوژیکی فعال حمایت میکند، اطلاق شود. به عبارتی یک بیوراکتور ظرفی است که در آن یک فرایند شیمیایی حاصل از فعالیت ارگانیسمها یا مواد فعال بیوشیمیایی مشتق از آنها در حال انجام است که میتوانند به صورت هوازی یا بی هوازی باشند. بیوراکتورها معمولاً استوانه ای، در اندازههای متغیری از لیتر تا متر مکعب و اغلب از فولاد ضدزنگ ساخته میشوند.
یک بیوراکتور همچنین میتواند به دستگاه یا سیستمی که به منظور رشد سلولها یا بافتها در یک محیط کشت سلولی طراحی شدهاست، اطلاق شود. استفاده از این دستگاهها در مهندسی بافت و مهندسی بیوشیمیایی در حال گسترش میباشد.
بر اساس نحوهٔ عمل، یک بیوراکتور میتواند به انواع batch،Fed-batch یا continuous (پیوسته) (به عنوان مثال مدل راکتور همزن دار پیوسته) طبقهبندی شود. به طور مثال chemostat نمونه ای از یک بیوراکتور پیوسته، است.
ارگانیسمهای در حال رشد در بیوراکتورها میتوانند در محیط کشت مایع غوطه (submerged in liquid medium) یا به سطح یک محیط جامد متصل شده باشند (attached to the surface of a solid medium). محیط کشتهای تعلیقی (Submerged cultures) میتوانند معلق(suspenden) یا ثابت باشند (immobilized). از آنجا که در بیوراکتورهای تعلیقی به سطوح اتصالی خاصی نیاز نبوده و در مقایسه با محیط کشتهای ثابت قابلیت استفاده در مقیاسهای بسیار بزرگتر را دارند، برای تنوع وسیع تری از ارگانیسمها استفاده میشوند. و. با این حال، در یک بیوراکتور تعلیقی و طی یک فرایند عملی پیوسته، امکان حذف ارگانیسمها از راکتور همراه با خروج پساب وجود خواهد داشت. ثابت سازی یک اصطلاح کلی است که طیف گستردهای از سلولها یا ذرات چسبیده یا به دام افتاده را توصیف میکند و میتواند برای انواع تجزیه گرهای زیستی (بیوکاتالیز) شامل آنزیمها، اندامکهای سلولی، سلولهای گیاهی و جانوری به کار رود. ثابت سازی برای فرایندهای عملی پیوسته مفید است، چون ارگانیسمها با پساب راکتور حذف نمیشوند، اما از نظر مقیاس محدود تر هستند چرا که میکروبها تنها روی سطح ظرف حضور دارند.
انواع بیوراکتورها
راکتورهای همزن دار ( Stirred-Tank Reactor )
این نوع بیوراکتور به طور گستردهای در صنعت استفاده میشود که با عبارت STR به صورت مخفف نشان میدهند. از دو کلمه Strrid-Tank bioreactor و Strrid-Tank Reactor میتوانند به جای همدیگر استفاده کرد و مرز قابل تشخیصی بین آنها وجود ندارد برای همین عبارت STR هم میتواند دلالت بر Strrid-Tank Bioreactor داشته باشد. از این بیوراکتورها برای مایعهای ویسکوز، آبکی، کشتهای با جریان هوای کم و حجم بزرگ بکار میرود. این نوع به ویژه برای تخمیرهایی که ریسههای قارچی فراوان در آن شرکت دارند و برای تولید بیوپلیمیرهایی که چسبناکی بالایی ایجاد میکنند، کاربرد دارد.
بیوراکتورهای نوری (فوتو بیوراکتور)
یک فوتو بیوراکتور (PBR)، بیوراکتوری است که یک منبع نوری استفاده میکند (که میتواند نور طبیعی خورشید یا نور مصنوعی باشد). تقریباً هر ظرف شفافی میتواند یک بیوراکتور نوری خوانده شود، با این حال این اصطلاح بیشتر برای توصیف یک سیستم بسته استفاده میشود وکمتر در مورد مخازن یا حوضچههای باز مورد استفاده قرار میگیرند. بیوراکتورهای نوری برای رشد موجودات کوچک فوتوگرافیک (نوپرورد) مثل سیانوباکتریها، جلبکها یا گیاهان خزه مورد استفاده میشوند. [۶] این موجودات نور را به عنوان منبع انرژی خود استفاده کرده و نیازی به قندها یا چربیها به عنوان منبع انرژی ندارند. در نتیجه، خطر آلودگی با موجودات دیگر مانند باکتریها یا قارچها در بیوراکتورهای نوری در مقایسه با بیوراکتورهای دارای موجودات هتروتروف (همه چیزخوار) کمتر است.
از آن جا که میکروارگانیسمها موتور تصفیهٔ فاضلابهای بیولوژیکی را پیش میبرند، نظارت کمیت و کیفیت میکروارگانیسمها در بیوراکتورها بسیار مهم است. یکی از این روشها آزمون ATP نسل دوم است.
در این صفحه تعداد 466 مقاله تخصصی درباره بیورآکتور که در نشریه های معتبر علمی و پایگاه ساینس دایرکت (Science Direct) منتشر شده، نمایش داده شده است. برخی از این مقالات، پیش تر به زبان فارسی ترجمه شده اند که با مراجعه به هر یک از آنها، می توانید متن کامل مقاله انگلیسی همراه با ترجمه فارسی آن را دریافت فرمایید. در صورتی که مقاله مورد نظر شما هنوز به فارسی ترجمه نشده باشد، مترجمان با تجربه ما آمادگی دارند آن را در اسرع وقت برای شما ترجمه نمایند.
مقالات ISI بیورآکتور (ترجمه نشده)
مقالات زیر هنوز به فارسی ترجمه نشده اند. در صورتی که به ترجمه آماده هر یک از مقالات زیر نیاز داشته باشید، می توانید سفارش دهید تا مترجمان با تجربه این مجموعه در اسرع وقت آن را برای شما ترجمه نمایند.